زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

اقسام ربا





ریا دارای اقسامی است که در ذیل به دو نوع تقسیم‌بندی آن اشاره می‌شود.


۱ - تقسیم اول ریا



تقسیم اول ریا خود به پنج قسم تقسیم می‌شود:

۱.۱ - ریا در کل عمل


گاه ریا در کل عمل است و اصلا قصد خدا در آن وجود ندارد. در این حال فرد نه اخلاص دارد و نه قصد قربت.

۱.۲ - ریا در جزء واجب عمل


گاه در جزء واجب است مثلا فرد در اعمال حج همه را برای خدا به جا می آورد ولی فقط طواف یا یک شوط آن را به قصد ریا انجام می دهد.

۱.۳ - ریا در جزء‌ مستحب عمل


گاه در جزء مستحب ریا می کند مثلا در گفتن لبیک، اولی واجب است و ما بقی مستحب و فرد آن لبیک‌های مستحب را از روی ریا انجام می دهد.

۱.۴ - ریا در شرطی از شرایط عمل


دیگر اینکه در شرائط ریا می کند مثلا یکی از شرائط احرام، پوشیدن لباس احرام است و فرد آن را ریاکارانه انجام می دهد.

۱.۵ - ریا در کیفیت عمل


گاه در کیفیت ریا می کند مثلا لباس احرامی انتخاب می کند که زاهدانه باشد و یا مثلا نماز را به جماعت می‌خواند به این گونه که اصل نماز را برای خدا می خواند ولی جماعتش را با ریا انجام می دهد.

۲ - تقسیم دوم ریا



تقسیم دوم ریا نیز به چند قسم تقسیم می‌شود:

۲.۱ - دو داعی داشتن ریا و قربت


گاه ریا و قربت دو داعی مستقل هستند یعنی اگر ریا نبود حتما نماز می خواند و اگر قربت نبود حتما ریا می کرد. مثلا زید به من می گوید این کار انجام شود و عمرو هم می گوید که آن کار انجام شود حال اگر تنها زید می گفت من آن را انجام می دادم و اگر عمرو هم به تنهایی می گفت باز آن را انجام می دادم و گفتن هر دو به تنهای داعی مستقل و کاملی برای من بود.

۲.۲ - پنجاه درصد بودن ریا و قربت


گاه ریا و قربت پنجاه درصد است یعنی اگر ریا نبود عمل را به جا نمی آورد و هکذا اگر فقط خداوند بود و ریا نبود و آن دو با هم جمع می شود و موجب می شوند عمل انجام شود.

۲.۳ - قصد قربت، اصیل و ریا تبعی


قصد قربت اصالت داشته باشد و ریا تبع باشد. یعنی نماز را فقط برای خدا می خوانم حتی اگر ریا نباشد ولی تبعا ریا هم می کنم.

۲.۴ - ریا، اصیل و قصد قربت تبعی


عکس مورد قبل که فقط برای مردم نماز می خواند و در ضمن آن می گوید بهتر است خدا را هم در نظر داشته باشم.

۳ - حکم ریا در دو قسم



نظر استاد مکارم شیرازی در حکم ریا در دو قسم:

۳.۱ - حکم ریا در قسم اول


استاد مکارم شیرازی در مورد تقسیم اول می فرمایند:
به نظر ما اطلاقات ادله ریا همه این موارد را می گیرد مگر اینکه بگوئیم این اطلاقات از موردی انصراف دارد.

۳.۲ - حکم ریا در قسم دوم


ودر مورد تقسیم دوم ریا می فرمایند:
همه ی انواع چهارگانه باطل است زیرا اطلاقات ریا فرقی بین این موارد نمی گذارد.

۴ - پانویس


 
۱. درس خارج فقه آیت الله مکارم، کتاب حج، دوشنبه ۱۰ آبان۱۳۸۹.    
۲. درس خارج فقه آیت الله مکارم، کتاب حج، دوشنبه ۱۰ آبان ۱۳۸۹.    
۳. درس خارج فقه آیت الله مکارم،کتاب حج، دوشنبه ۱۰ آبان ۱۳۸۹.    
۴. درس خارج فقه،آیت الله مکارم، کتاب حج، دوشنبه ۱۰ آبان ۱۳۸۹.    


۵ - منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۳۴۳.    


رده‌های این صفحه : اخلاص | اخلاق اسلامی | فضائل اخلاقی




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.